ఎపిక్యూరస్, సు. క్రీ.పూ. 300
సంతోషం గురించి లేఖ
ఎపిక్యూరస్ ఈ లేఖను మెనోయికియస్ అనే శిష్యుడికి రాశాడు. బాగా ఎలా బతకాలో చెప్పే, మిగిలివున్న అత్యంత పురాతన బోధనల్లో ఇది ఒకటి. ముఖ్య భాగాలు:
యువకుడనని బాగా బతకడం గురించి నేర్చుకోవడాన్ని ఎవరూ వాయిదా వేయవద్దు; వృద్ధుడనని దానితో విసుగు చెందవద్దు. ఆత్మ ఆరోగ్యాన్ని చూసుకోవడానికి ఎవరికీ మరీ తొందర లేదు, మరీ ఆలస్యం లేదు.
మరణం మనకు ఏమీ కాదనే ఆలోచనకు అలవాటు పడండి. ప్రతి మంచీ ప్రతి చెడూ అనుభూతిలోనే ఉంటాయి — మరణం అనుభూతికి ముగింపు. కాబట్టి చెడుల్లో అత్యంత భయంకరమైన మరణం మనకు ఏమీ కాదు: మనం ఉన్నప్పుడు మరణం లేదు; మరణం ఉన్నప్పుడు మనం లేము.
మరణం వచ్చినప్పుడు నొప్పి కలిగిస్తుందని కాదు, దాన్ని ఎదురుచూడటం నొప్పి కలిగిస్తుందని భయపడతానని చెప్పేవాడు మూర్ఖుడు. వచ్చినప్పుడు ఏ కష్టమూ కలిగించనిది, ఎదురుచూసేటప్పుడు ఖాళీ నొప్పినే కలిగిస్తుంది.
జ్ఞాని జీవితాన్ని తిరస్కరించడు, దాని ముగింపుకు భయపడడు. జీవితం అతణ్ణి బాధించదు; బతకడం ఆపడాన్ని అతడు చెడుగా భావించడు. అతడు అత్యధిక ఆహారాన్ని కాక అత్యంత రుచికరమైన దాన్ని ఎంచుకున్నట్టే, అత్యంత దీర్ఘ కాలాన్ని కాక అత్యంత ఆహ్లాదకరమైన కాలాన్ని ఆస్వాదిస్తాడు.
భవిష్యత్తు పూర్తిగా మనది కాదు, పూర్తిగా మనది కానిదీ కాదని గుర్తుంచుకోవాలి; అప్పుడే దాన్ని తప్పకుండా వస్తుందని ఆశించం, తప్పకుండా రాదని నిరాశ చెందం.