मार्कस ऑरेलियस, सु. 170
एका खासगी वहीतून
त्या काळातला सर्वात शक्तिशाली माणूस — एक रोमन सम्राट — प्रकाशनासाठी कधीच नसलेली एक खासगी वही ठेवत असे. त्याने स्वतःला लिहिलेल्या या नोंदी:
माणसाने मृत्यूला भ्यायला नको, तर कधीच जगायला सुरुवात न करण्याला भ्यायला हवे.
सकाळी उठल्यावर विचार कर, जिवंत असणे हा किती मौल्यवान अधिकार आहे — श्वास घेणे, विचार करणे, आनंद घेणे, प्रेम करणे.
दहा हजार वर्षे जगायचे आहे असे वागू नकोस. जिवंत असताना, अजून शक्य असताना — चांगला हो.
जीवनाची लांबी महत्त्वाची नाही, ते कसे जगले हे महत्त्वाचे. तुझ्या मागच्या काळाचा अफाट विस्तार पाहा, आणि पुढे आणखी एक अमर्याद अवकाश. यात तीन दिवस जगणारा आणि तीन पिढ्या जगणारा यांच्यात फरक काय?
जे ऐकतोस ते सगळे मत आहे, वस्तुस्थिती नव्हे. जे पाहतोस ते सगळे दृष्टिकोन आहे, सत्य नव्हे. सुखी जीवनासाठी फार थोडे लागते; ते सगळे तुझ्यातच आहे, तुझ्या विचार करण्याच्या पद्धतीत.