Επίκτητος, π. 125
Το εγχειρίδιο
Ο Επίκτητος γεννήθηκε δούλος και έγινε ο πιο σεβαστός δάσκαλος της Ρώμης. Οι μαθητές του συγκέντρωσαν τους κανόνες του για τη ζωή σε ένα σύντομο εγχειρίδιο:
Άλλα πράγματα είναι στην εξουσία μας και άλλα όχι. Στην εξουσία μας είναι η γνώμη, η ορμή, η επιθυμία, η αποστροφή — με μια λέξη, ό,τι είναι δικό μας έργο. Δεν είναι στην εξουσία μας το σώμα, η περιουσία, η υπόληψη, το αξίωμα — ό,τι δεν είναι δικό μας έργο.
Τους ανθρώπους δεν τους ταράζουν τα πράγματα, αλλά οι απόψεις τους για τα πράγματα. Ο θάνατος, για παράδειγμα, δεν είναι τρομερός — αλλιώς θα είχε φανεί έτσι και στον Σωκράτη. Ο τρόμος βρίσκεται στην ιδέα μας για τον θάνατο, ότι είναι τρομερός.
Μην απαιτείς να γίνονται τα πράγματα όπως θέλεις, αλλά θέλε να γίνονται όπως γίνονται, και θα πορεύεσαι καλά.
Ποτέ μη λες για τίποτα «το έχασα», αλλά «το επέστρεψα». Πέθανε το παιδί σου; Επιστράφηκε. Σου πήραν το κτήμα; Ε, δεν επιστράφηκε κι αυτό;
Ως πότε θα αναβάλλεις να θεωρείς τον εαυτό σου άξιο του καλύτερου και να ακολουθείς ό,τι αποφασίζει ο λόγος; Έλαβες τις αρχές που έπρεπε να δεχτείς, και τις δέχτηκες. Ποιον δάσκαλο, λοιπόν, περιμένεις ακόμη;